Welkom in de Laurenskerk

Welkom in de Laurenskerk, vanouds het warme hart van Rotterdam en een plaats die uitnodigt tot verdieping en verbinding. Op deze site vindt u meer informatie over de twee gemeentes van de Laurenskerk en hun activiteiten.

De heersende mening

Logo Column BernardIn de afgelopen week was ik verzeild geraakt in een gezelschap van weldenkende academici. Het gesprek ging over waarden in de maatschappij en iemand vroeg hoe al die uit elkaar drijvende groepen mensen met elkaar in contact gebracht konden worden. De onvermijdelijke vraag werd gesteld wie van ons een Turk kende, met een Koerd bevriend was of wel eens met een Noord Afrikaan sprak.

Iemand opperde dat de enige plek waar Nederlanders met verschillende achtergrond elkaar ontmoeten de school is, vooral de basisschool. Iemand zei dat we het bijzonder onderwijs moeten afschaffen, zodat kinderen niet meer met gelijkgestemden of gelijkgelovigen afgezonderd worden. Openbaar onderwijs voor iedereen is een stap vooruit. Instemmende geluiden klonken.

Een opvatting in Nederland is dat het bijzonder onderwijs, voor zover dat scholen zijn met een confessionele grondslag, beter kunnen verdwijnen. De achterliggende gedachte is dat godsdienst de bron van veel, zo niet alle kwaad in de wereld is.

Ik waag te veronderstellen dat op veel christelijke scholen, niet minder dan op andere scholen, kinderen wordt meegeven en geleerd met anderen samen te leven, met alle verschillen in achtergrond of overtuiging.

Een nier en Rita Verdonk

Logo Column BernardT.v. programma’s volg ik bij voorkeur via de krant. Woensdag was de eerste uitzending van een nieuwe serie “Icarus,” over hoogvliegers die te dicht bij de zon hebben gevlogen. De eerste “Icarus” was Rita Verdonk, voormalig kamerlid, minister, lijsttrekker van TON (Trots Op Nederland).

In het nieuwe programma komt Rita Verdonk, door een acteur gespeeld, in beeld terwijl ze thee schenkt in een verzorgingshuis. (Als mevrouw Verdonk dat in werkelijkheid ook doet gooi ik een aantal van mijn vooroordelen direct in de prullenmand.) Maar volgens de krant wordt ze in “Icarus” vakkundig bespottelijk gemaakt. Of dat toegestaan is? Ja meent de recensent, want iemand die zo hartstochtelijk om aandacht heeft gesmeekt moet niet zeuren als die aandacht ook eens negatief uitpakt.

Het doet me denken aan de nieuwe orgaandonatie wet. Of iemand dood is of nog leeft, er is altijd wel een legitimatie te vinden om er lekker eens op rond te trappelen of er ongevraagd een nier uit te halen. Met die wet overweeg ik het eens te zijn, met de manier van omgaan met Rita Verdonk niet; het is te goedkoop.

Vertrouwen

Vertrouwen

Vorige week zondag hadden we een gastspreker in onze dienst in de Laurenskerk. De imam van de Essalammoskee, op Zuid vlak naast het Feyenoord Stadion. We rijden er allemaal wel eens langs met fiets, tram of auto, wel nu daar wonen dus onze buren, dat is wel een bijzonder idee. Het was niet zo eenvoudig om het allemaal zo voor elkaar te krijgen. Om elkaar gewoon een keer te ontmoeten, daar gaat veel tijd en energie aan vooraf, Azzadine Karrat is met zijn 29 jaar een jonge geestelijke die een ingewikkelde positie heeft aan een van de grootste moskeeën van ons land, met een duidelijk op de Nederlandse cultuur gerichte gemeenschap. Druk, druk, maar als je elkaar dan toch eindelijk een keer ontmoet is er direct een ontmoeting, herkenning, en vrolijke oogjes van twee kanten. We staan voor een zelfde taak: in die grote stad met zijn tegen elkaar stuiterende groepen en belangen een gemeenschap bij elkaar houden en open houden voor de inspiratie van ons eigen traditie en open maken voor de herkenning dat anderen uit hun inspiratie willen leven.

Ook de kerk  maakt gebruik van digitale middelen en sociale media, dus zette ik onze viering op Facebook. Ongemerkt heb ik een hele reeks volgers gekregen. Meestal is mijn bestelling op dit medium iets dat geen andere reactie op roept dan: wat aardig, wat leuk, misschien kom ik wel. Nu kwamen er ook bezorgde reacties. Werd ik wel terug uitgenodigd in de moskee om mijn verhaal te vertellen, vroeg men zich af. Was dit geen verkapte missie van moslimzijde. Hoe zit het met vrouwen, met homo’s ….Er blijkt een flinke mate van ongelijktijdigheid in inspanningen voor en vertrouwen in het proces van ontmoeting met mensen uit andere religieuze tradities.

Het bijzondere van dit project, Preken voor andermans parochie, is dat we elkaar niet op voorhand gaan bevragen: wat ga je zeggen, en vinden we dat wel verantwoord. De spreker uit de Essalammoskee confronteerde ons met onze mogelijke aarzeling of wantrouwen. Onbevangen gaf hij zich over aan de ontmoeting en begon met uit te leggen dat Essalam vrede betekent en éen van de namen van de eeuwige is – voorwaar, welke herkenning hebben we niet in onze Bijbelse geschriften.

Je voelde de gemeenschap ontspannen bij zijn verhaal en bij het gesprek bij de nazit. Hoe gaan we nu verder, vroeg iemand, hoe verbreedt je zo’n proces. Er werden adressen uitgewisseld, telefoonnummers, eerste plannen gemaakt voor een verder ontmoeting.  Na het gesprek kwam iemand met de verzuchting: ‘dit is nou voor het eerst na al dat gedoe in Brussel, Nice of waar ook, dat is weer eens een beetje optimistisch word’ alle inspanningen dus niet voor niets. We staan aan een begin.

Bert Kuipers

 

“Dominante cultuur”

Logo Column BernardOf premier Rutte het woord ‘dominante cultuur’ noemde zondag in zijn optreden in het t.v. programma Zomergasten weet ik niet meer, maar hij bedoelde wel iets dergelijks toen hij zei dat Nederlandse Turken zich aan te passen hebben aan de Nederlandse cultuur. Hij vindt dat er normen gesteld moeten worden. Dat wil zeggen: het moet duidelijk zijn welke manier van leven in Nederland geaccepteerd is en ook wat niet geaccepteerd wordt.

Rutte heeft een hekel aan ‘multiculti,’ een samenleving waar alle culturen die de mensen meebrengen naast elkaar bestaan. Als je van het samenleven van mensen in een land iets wilt maken dan moeten de mensen het in grote lijnen eens zijn hoe dat leven er uit ziet. Hoe iemand vindt dat het leven eruit moet zien komt voort uit opvoeding en onderwijs en uit het voorbeeld van anderen.

Het probleem lijkt me dat er nauwelijks zoiets bestaat als een cultuur waarvan de meerderheid vindt dat die voor iedereen geldt. Als dat ter sprake is dan komt het vaak niet verder dan: “hier zeggen we wat we vinden, ook als we daar iemand anders mee voor het hoofd stoten.” Dat er een achtergrond is voor de vrijheid die men hier belangrijk vindt, dat het voortkomt uit een opvatting van de mens waarin de een evenveel waarde heeft als een ander en zijn mening dus ook.

Dat is niet zomaar ‘onze’ cultuur. Dat hebben we In Nederland door schade en schande geleerd en kost nog eens evenveel moeite om eraan vast te houden. Het zijn niet alleen sommige Turkse Nederlanders die daar moeite mee hebben.

Speelkwartier

Logo Column BernardOp het Pijnackerplein is het speelkwartier. Kinderen schommelen, spelen tafeltennis, rennen achter elkaar aan. Of het Gülen-kinderen zijn die door Erdogan-kinderen worden achternagezeten, of het Koerdische kinderen zijn die tegen Gülen en Erdogan-kinderen tafeltennissen, is niet te zien.

Het lijkt hier geen rol te spelen maar wie weet hebben ze klasgenoten die door hun ouders naar een andere school gestuurd zijn.

Turkse politiek hoort in Turkije en Turkse vlaggen ook, vind ik, maar ik besef dat die mening niet meer opgaat. In de Zwart Janstraat zijn naast elkaar twee winkels met spullen voor de fans van de grootste Turkse voetbalclubs, een winkel van Galatasaray en een van Fenerbahce.

Turken in Nederland zullen leren dat Nederland een ander soort democratie is dan Turkije en dat kinderen hier op dezelfde school horen te zitten, ook als hun ouders politiek van mening verschillen.
Niet Turkse Nederlanders zullen leren dat de wereld ook hier is binnengekomen. Denken dat het teruggedraaid kan worden is bedrog. Net zo’n bedrog als de “muur” van Trump, maar dat het idee een aantrekkingskracht heeft snap ik.

De realiteit is dat het anders wordt. “Wen er maar aan” houd ik mezelf voor.

Sportzomer

Logo Column BernardDe oranje geschilderde Boeing met de medaillebehangen kampioenen was goed en wel op Schiphol geland of het was gedaan met de lange Nederlandse Sportzomer. De mediale aandacht voor Rio, voor de Tour de France en voor het voetbal-EK had veel nieuws naar de achtergrond verdreven. Het leek alsof vrede over de wereld was neergedaald, enkele aanslagen en rampjes uitgezonderd, maar die narigheid werd al gauw verdrongen door aandacht voor de prestaties van Bauke, Tom, Daphne en Yuri.

Sinds Rio voorbij is zijn er weer volop beelden van door bommen gewonde Syrische jongetjes, maakte een aardbeving honderden slachtoffers en is er “breaking news” over Clinton’s emails of over Nexit, Lexit of Brexit. Voor sommige van die dingen zou een permanente vorm van sportzomer een oplossing zijn: het hele jaar door voetballen, handboogschieten en wielrennen met directe beelden en nog veel meer nabespreking en niemand heeft meer zin in een referendum.

‘Sportzomer’ laat zien wat de behoefte om geamuseerd te worden en betrokken te zijn bij wat om ons heen gebeurt met elkaar te maken hebben. Vroeger hadden de mensen God, die niet alleen zei wat ze niet mochten, maar die ook voor een vorm van evenwicht en relativering zorgde. Nu hebben we daar de ‘sportzomer’ voor.