Wieltjes

 

Van Luther weten we dat hij als jongeman worstelde met zijn idee wat God van hem vroeg, of zelfs eiste. Een flinke onweersbui in het open veld bracht hem er toe zich in te laten schrijven in een Augustijner klooster. Een hard leven als monnik volgde. En tijdens een verblijf op de Wartburg streed hij met de vraag hoe hij een rechtvaardige God zou kunnen krijgen. Dus niet zo’n boze God die loert op elke misstap van de menselijke sterveling. Wat een ontdekking als bij hem het licht doorbreekt dat die God van hem al lang rechtvaardig is, namelijk genade schenkend. Een boze God, die al ons falen bijhoudt met een opschrijfboekje, dat beeld lijkt ons in het bloed te zitten.

Dan kom je ’s morgens in de kerk. De mensen druppelen binnen. Bij ons kijken ze gelukkig niet zo ernstig als in veel andere kerken. Die boze God, die Luther eerst in zijn hoofd had, die kennen ze niet of hebben ze al lang achter zich gelaten. Tegen de tijd dat de dienst begint komen ook de gezinnen, met kinderen. Daar wordt de kerk gelijk heel anders door, vrolijker, lawaaieriger. De kinderen testen de ruimte met hun stem: hoor eens wat een galm!  Ze zetten het ook gelijk op een holletje, er is ook zo veel ruimte!

Eén meisje heeft zelfs wieltjes onder haar schoenen. Ze zoeft van de ene zuil naar de ander, laveert tussen altaar en bloemenvazen, tussen koorzangers en koffiedrinkers. Van een boze God, die mensen e stuipen op het lijf jaagt met onweer of het verpletterende gevoel dat we niet zouden deugen heeft zij nooit gehoord. Haar ouders hebben haar vast van een heel andere God verteld. Voor haar is de kerk ruimte. Als ze ooit nog eens ouderling zou worden, hoop ik maar dat ze die schoenen houdt. Dat houdt ons in beweging.

Bert Kuipers

Heimwee

Logo Column BernardDeze week werd in Brussel de brief bezorgd die het begin is van het Britse vertrek uit de EU. In een krant stond dat de Britten nooit in het reine zijn gekomen met het teloor gaan van de “British Empire.” EU-lid zijn is in hun ogen onverenigbaar met de status die ze aan hun land toekennen.

De Turken dromen van een nieuw Ottomaans rijk dat het Midden Oosten beheerst. Rusland wil weer de wereldmacht worden die het eens was. Hongarije leeft met de herinnering aan de tijd dat het land centrum van een keizerrijk was en worstelt met zijn rol in de EU. Frankrijk is in een crisis ernstiger dan een economische. In Duitsland speelt in dat opzicht het verleden geen rol, om duidelijke redenen.

Het lijkt alsof de 19e eeuw in de 21ste is teruggekeerd.

Nederland is voor dit soort sentimenten te klein en onze Gouden Eeuw is te ver weg. Maar wij koesteren de mythe dat onze nationale voetbalploeg de beste van de wereld was en eigenlijk hoort te zijn. Waarom Nederlanders dat denken is net zo’n groot raadsel als waarom de Engelsen, Turken, Russen en Hongaren zo over zichzelf denken.

Ook ons is niets menselijks vreemd.

De staat van Nederland

Logo Column BernardVeel mensen bij de bijeenkomst woensdag in de Nieuwe Poort met Eerste Kamerlid Sybe Schaap waren er niet. De inleiding van Schaap over zijn boek “Rechtsstaat in verval” was onthullend. Niet alleen de populisten zijn een bedreiging voor de Nederlandse democratie. Volgens Schaap is er meer aan de hand. Het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld was wat hij over de totstandkoming van wetten vertelde.

Een wet is het resultaat van een afweging die het algemeen belang beoogt. In een wet wordt vastgelegd wat de burgers van een land met elkaar hebben afgesproken. In Nederland worden wetten steeds vaker gemaakt om een politieke agenda uit te voeren, de uitkomst van het besluit van de Kamermeerderheid. Daarbij zijn politici geworden tot behartigers van het belang van een groep, niet meer vertegenwoordiger van het volk.

Het gevolg is dat de staat niet langer gezien wordt als het instituut dat burgers verbindt, meer als een instantie die nu eens in het belang van de een optreedt en dan weer in dat van een ander. “Vervreemding van de politiek” is opeens geen vage leus meer, maar het gevolg van de verwording van de staat in het toneel van tegenstrijdige belangen.

We werden er niet vrolijk van maar belangrijk was het wel, dacht ik. Waarom er niet meer dan twaalf mensen waren? Omdat er andere dingen in de stad aan de hand zijn? Omdat het politieke circus dat avond aan avond op de tv optreedt voldoende informatie geeft? Omdat mensen bedacht hadden dat ze dringend naar Barcelona tegen PSG moesten kijken omdat dat wel eens een spectaculaire voetbalwedstrijd kon worden? Of omdat (en die verklaring sluit het meest aan bij de inhoud van Schaaps boodschap) we ons in slaap gesust hebben met de gedachte dat de toestand wel eng is maar dat het waarschijnlijk toch nog goed komt. De meeste van de politici die ’s avonds in de piste hun kunstje vertonen zijn geen slechte, incapabele mensen. Daar gaat het niet om. Er is iets anders aan de hand, iets ernstigers wat zich ongemerkt aan het voltrekken is. En Wilders is daarvan niet de oorzaak, eerder een symptoom.

Nieuwe ramen

Leuvehaven met rechts onder de Zuiderkerk

Ramen

Zondag aanstaande worden de glasinlood ramen in het hoogkoor van de Laurenskerk onthuld. We maken er een feestelijk gebeuren van.

Op de een of andere manier moet ik steeds maar denken aan de nieuwe kerkramen voor de Zuiderkerk. Die kerk is nog slechts een herinnering. Hij ging ten onder bij het bombardement op 14 mei 1940. Een royale kerk, een centraal bouw in neogotische stijl gebouwd, gedekt met een pyramide dak met daarop een slanke lood gedekte toren. Een kerk met veel hoge vensters. Voor die vensters maakte de Rotterdamse kunstenaar Marius Richters glas in lood ramen. Van hem is werk bewaard in de Raadzaal van het Stadhuis. De kartons van de ramen zijn er ten dele nog van bewaard. De ramen kwamen tot stand dankzij de inspanningen van ds. Oberman, toen een heel actieve predikant in onze Hervormde Gemeente.

Ze waren net klaar, toen kwamen de vliegtuigen op die dinsdag de 14e mei. Kerk en ramen zijn verdwenen. Waar de kerk stond, is nu water, tussen Glashaven en Wijnhaven. Er is zelfs nergens een plaquette die aan de kerk herinnert. Kunstenaars zijn wel gewend dat hun werk niet eeuwig blijvend is. Bij Marius Richters moet het toch diepe voren hebben getrokken. Zo veel werk en dan ineens weg…. De bezetting moest trouwens nog beginnen…

Glas in lood ramen zijn kwetsbaar. In tijden van oorlog, bij bombardementen en beschietingen zijn dit soort ramen de eersten die getroffen worden. Door de luchtdruk worden ze gewoon uit de sponningen geschoten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in veel kerken in Europa uit voorzorg die ramen maar uitgenomen en ergens veilig opgeslagen. Bij de Zuiderkerk was die vooruitziende blik nog niet aan de orde.

Het plaatsen van ramen is daarmee een acte van geloof. Ze staan er voor de toekomst. En daar geloven we toch maar in.

Bert Kuipers

Herrie

Logo Column BernardBij ons aan het Pijnackerplein is gedoe, de reden is de stemwijzer. Marian heeft al meerdere keren de stemwijzer gedaan. De eerste keer kwam ze bij “Artikel 1′ uit, daarna deed ze hem net zo vaak tot de uitkomst haar beviel. ‘Heb je de stemwijzer nog niet gedaan’ wordt me regelmatig gevraagd. Ik heb het nog niet gedaan en ik weet steeds zekerder dat ik het niet ga doen. Hoe ik dan een keuze kan maken? Ik maak geen keuze, tenminste niet met de argumenten van de stemwijzer.

Ik stem waarschijnlijk op het CDA en misschien op de PvdA. Het CDA wordt het als mijn conservatieve inborst opspeelt en de PvdA wordt het als ik besluit dat vier jaar regeren met een verdienstelijk resultaat beloond moet worden.

Het belangrijkste lijkt me dat er wat stabiliteit is of komt. De meerderheid van de kiezers schijnt te zweven. Wat in het voordeel van de media is, want het geeft ze meer gewicht. Al dat gezweef is nergens goed voor: het maakt de politici hijgeriger en het geeft de kiezer het onterechte gevoel alsof juist zijn stem er toe doet, waardoor dan weer veel kiezers achteraf zeggen dat ze teleurgesteld zijn.

Verder worden we in deze dagen ongeveer doodgegooid met de verkiezingen. Deze mening gooi ik er dan ook nog maar eens achteraan.

Vesper 12 maart: Retreat, Reflect, Repeat

Op zondag 12 maart krijgt de Vesperdienst van de Laurenskerk voor één avond een zeer bijzondere invulling. Van 19.00 -21.00 uur creëren kunstenaar Sabina Ahn en organist Hayo Boerema met geprojecteerde visuals en zacht galmende orgelmuziek een ontsnapping aan de drukke stad.

Bij binnenkomst start je persoonlijke ervaring met een poëtische audiotour van Noah Bloem, die je door het schip van de kerk naar het hoofdorgel en de visuals van Sabina Ahn leiden.

Speciaal voor RETREAT, REFLECT, REPEAT vertaalde Sabina Ahn haar werk Fractal naar een projectie op het imponerende hoofdorgel van de Laurenskerk. Een fractal is een patroon waarvan de losse delen gelijkvormig zijn aan het grote geheel. Een meetkundig begrip, gevonden in de natuur dat gebruikt wordt in het verklaren en omschrijven van chaos.

RETREAT, REFLECT, REPEAT nodigt je uit stil te staan bij het detail en je over te geven aan de schoonheid van de herhaling. Een verstild moment om je weekend mee af te sluiten en weer opgeladen aan je week te beginnen.

Na afloop is er ruimte voor een kopje koffie of thee en een gesprek met de makers.

(meer…)